Passie voor het gelaagde landschap

Eckhart Heunks is na zijn studie fysische geografie (UU) sinds 1993 fulltime actief binnen het archeologische werkveld en heeft zich gespecialiseerd in de landschapsarcheologie. Centraal hierin staat de relatie tussen het natuurlijke landschap, de mogelijkheden en beperkingen die het heeft geboden voor menselijke bewoning en activiteiten door de eeuwen heen, en de culturele weerslag daarvan. Kennis van deze relatie is onder andere van toepassing bij het maken van archeologische verwachtingskaarten, het uitvoeren van gerichte prospectie-onderzoeken, risico-evaluaties en landschapsreconstructies. Als landschapsarcheoloog vormt hij sinds 2007 een zelfstandig bureau, met de intentie om vanuit de inhoud op flexibele wijze degelijk onderzoek en advies te kunnen leveren.

Eckhart Heunks

Kernactiviteiten:

  • paleogeografisch en bodemkundig onderzoek in de verschillende fasen van het archeologisch onderzoekstraject.
  • inzet als senior-prospector bijvoorbeeld bij verkennende/karterende veldonderzoeken en het opstellen van archeologische verwachtingskaarten.
  • advies en risicomanagement ten aanzien van het aspect archeologie in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen.
  • cultuurhistorische analyses en ontwerphandreikingen in het kader van een ruimtelijk planproces. De biografie van het landschap als inspiratiebron voor ontwerp bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Kernkwaliteiten:

  • streven naar kenniswinst: centraal staat de vraag wat het onderzoek toe kan voegen aan onze kennis over het verleden;
  • integratie van deeldisciplines binnen een onderzoek;
  • streven naar een efficiënt en zinvol onderzoekstraject zonder onnodige kosten en vertragingen;
  • gericht advies op maat in goed overleg met ontwikkelaar, bevoegd gezag en andere betrokken partijen;
  • passie voor het gelaagde landschap!

Februari 2019

Een paleogeografische uitdaging over de grens (Grensmaas België).

Ook op de belgische oever van de Grensmaas wordt volop gegraven. Zo gaat iets ten zuiden van Maaseik een gebied van 900 hectaren in de komende 20 jaren afgegraven worden ten behoeve van grindwinning en hoogwaterveiligheid-doelstellingen (projectnaam Elerweerd). De archeologische verwachtingen voor het gebied zijn lastig te duiden, samenhangend met de complexe geologische situatie en het beperkte onderzoek dat hier tot heden is uitgevoerd. Gerichte geologische boorraaien en proefputten moeten meer licht gaan werpen op de genese van het landschap en de mogelijke aanwezigheid van archeologische niveaus. Mooie pilot waarmee we een serieuze stap zetten in een beter begrip van het belgische deel van het Maasdal. Mijn onderzoekservaringen van het nederlandse deel zijn hard nodig om deze spannende puzzel samen met Aron bvba op te lossen.


Uitsnede geomorfologische kaart van Paulissen (1973) met ligging plangebied.

Januari 2019

Afronding rapportage grootschalig proefsleuvenonderzoek ViA15 (Overbetuwe-Liemers).

De afgelopen maanden ben ik samen met Archol en ADC bezig geweest met de uitwerking en rapportage van het grootschalige proefsleuvenonderzoek op het toekomstige tracé van de ViA15. Een onderzoek waarin de paleolandschappelijke ontwikkelingen door de tijd centraal staan die onder mijn verantwoordelijkheid is onderzocht. Weer veel geleerd en boeiende resultaten bereikt. Onder andere blijken de komgebieden veel rijker te zijn aan archeologische vindplaatsen dan de reguliere verwachtingskaarten doen vermoeden. Die laaggelegen gebieden waren tot in de Romeinse tijd helemaal niet zo nat en vormde een specifiek onderdeel van het cultuurlandschap. De diverse prehistorische meandergordels daarentegen hebben opvallend weinig vindplaatsen opgeleverd en waren blijkbaar niet zonder meer aantrekkelijk voor bewoning. Deze zandbanen met restgeulen liggen dan ook op veel plaatsen niet of maar weinig hoger dan omliggende gronden en waren vermoedelijk gevoelig voor kwel en hoog water. Op basis van de veldresultaten kon de datering van diverse meandergordels worden bijgesteld.

De eindrapportage komt dit voorjaar beschikbaar, net voordat op diverse plaatsen op het tracé de opgravingen en andere vervolgonderzoeken gaan plaatsvinden.

 

Juli 2018

Presentatie nieuwe Oogst van Malta publicatie ‘Het Maasdal tussen Eijsden en Mook (NAR 060)

Tijdens de regiodag op 23 juni van de Archeologische Vereniging Limburg in kasteel de Keverberg in Kessel is door BAAC de nieuwe Oogst voor Malta-synthese ‘Het Maasdal tussen Eijsden en Mook’gepresenteerd. Dit tweedelige lijvige boekwerk biedt een overzicht van de resultaten van 20 jaren Maasdal onderzoek. Het brengt daarmee alle kennis samen ten aanzien van de landschapsgenese van het Maasdal en van de bewoning en het gebruik ervan door de mens in de verschillende archeologische perioden. Een mooi uitgangspunt voor toekomstig onderzoek in het Maasdal.
Als lid van de begeleidingscommissie heb ik een bescheiden bijdrage mogen leveren aan de inhoudelijke kwaliteit van de synthese ten aanzien van de landschappelijke aspecten.

Het Maasdal tussen Eijsden en Mook

10-01-2018

Terug naar de Betuwe: doorstart grootschalig proefsleuvenonderzoek ViA15
Vanaf oktober 2017 ben ik als fysisch geograaf / landschapsarcheoloog betrokken bij misschien wel het grootste proefsleuvenonderzoek tot heden in het Nederlandse rivierengebied. Door de archeologische onderzoeksbureaus Archol en ADC worden in een half jaar tijd circa 700 sleuven getrokken op het toekomstige tracé van de ViA15; de doortrekking van de A15 vanaf Bemmel in oostelijke richting naar Zevenaar. Op dit tracé zijn op basis van bureau- en booronderzoek een groot aantal zones geselecteerd waar vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven noodzakelijk is geacht. Het bijzondere is dat hierbij ook zones worden onderzocht waar nog geen concrete aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische resten zijn gedaan. Zones die deels ook buiten de voorspelbare archeologische hotspots liggen in komachtige landschappen en op uitgestrekte meandergordels. De verwachting is dat dit onderzoek ons veel kennis gaat opleveren over het gebruik van het rivierenlandschap in de breedste zin van het woord.Fantastisch om daaraan te kunnen bijdragen vanuit alle veldkennis die ik hier in de loop van afgelopen 25 jaren heb opgedaan.

December 2017

Verder puzzelen aan prehistorisch Tilburg
In november 2017 is door RAAP nabij Berkel-Enschot (Tilburg) een omvangrijk proefsleuvenonderzoek opgestart waaraan ik als fysisch geograaf en als gebiedskenner een bijdrage mag leveren. Het onderzoeksgebied beslaat ook lagere delen van dit dekzandlandschap waar kansen liggen voor bijzondere archeologische resten van off-site activiteiten. Onder andere wordt rekening gehouden met de aanwezigheid van een fossiele venbodem met kansen voor paleo-ecologisch onderzoek. Een eerste succes betreft de vondst van een prehistorische kringgreppel met crematieresten op een lage opduiking binnen dit lage landschap. Vermoedelijk gaat het om de resten van een bronstijd grafheuvel wat een mooie aanvulling is op de diverse bronstijdnederzettingen die de afgelopen jaren in de hoger gelegen nabije omgeving zijn vastgesteld. Met waarnemingen in de lagere delen van het landschap hopen we dit bronstijdlandschap verder te kunnen invullen en begrijpen. Het onderzoek loopt tot door tot in de eerste maanden van 2018, mede afhankelijk van de weersomstandigheden en de grondwaterstand.

 

 

Voor oudere berichten, zie de nieuws archieven: